Ik heb een leuke spellingstoets gevonden.  hier kan je hem vinden

http://www.cambiumned.nl/hpoefspade2.htm

Sinds drie jaar hanteren media voor de spellingregels ofwel de 'groene spelling', ofwel het 'witte' alternatief. Taalkundige Wim Daniëls was als extern redactielid betrokken bij de samenstelling van het Witte Boekje. Hij voorspelt dat de komende jaren - onder invloed van de nieuwe algemeen secretaris Linde van den Bosch van de Taalunie - beide spelmethoden met elkaar in gesprek zullen moeten.

In 2005 verscheen een nieuw Groene Boekje, met diverse nieuwe spellingregels. Het was het tweede boekje in tien jaar tijd en ook de tweede keer in tien jaar tijd dat er spellingregels veranderden. In 1995 waren velen al ongelukkig geweest met de regelveranderingen die toen werden doorgevoerd. In 2005 vonden sommigen dat de verantwoordelijke instantie, de Nederlandse Taalunie, echt te ver ging. De Taalunie had vooraf gezegd dat er slechts één kleine uitzonderingsregel zou veranderen, maar dat bleek niet zo te zijn. Er veranderden meer regels. En de meeste veranderingen werden opnieuw niet als verbeteringen ervaren.

In tegenstelling tot in 1995 waren er nu aardig wat journalisten die het er niet bij lieten zitten. Waarom, zo vroegen ze zich af, zou je een instantie blijven volgen die je verkeerd voorlicht en die ongewenste veranderingen doorvoert? Diverse hoofdredacties pikten de onlustgevoelens op en bekeken wat er gedaan kon worden. Er werd contact gezocht met het Genootschap Onze Taal, waarna het plan ontstond om het al bestaande spellingboekje van het genootschap (de Spellingwijzer Onze Taal) om te vormen tot het zogenoemde Witte Boekje. Dat boekje zou als de betere variant van het Groene Boekje moeten gaan fungeren. En dat lijkt het ook te doen.

Kenmerken van ‘wit’
De voornaamste kenmerken van wit ten opzichte van groen zijn:
- Wit heeft een vollediger regelsysteem.
- De witte spellingregels zijn heel toegankelijk geformuleerd.
- Enkele grote struikelblokken uit de groene regelgeving, zoals de tussen-n-regel, zijn in wit opgeruimd.
- Wit heeft een actuele woordenlijst, waarin ook namen zijn opgenomen.
- De woordenlijst van wit bevat alleen spellingproblematische woorden, terwijl in de woordenlijst van het Groene Boekje ook veel woorden staan die geen enkel spellingprobleem hebben.
- Wit geeft achter elk woord van de woordenlijst een verwijzing naar de bijbehorende spellingregel.
- Waar de witte spelling afwijkt van de groene spelling is dat in de woordenlijst aangegeven.
(Voor een uitgebreide vergelijking tussen wit en groen, zie Het groen-witte verschillenboekje, uitgeverij Adr. Heinen.)

De tussen-n
Het regelsysteem van wit werd gemaakt in samenspraak met de journalisten die zo kritisch waren over de groene spelling en met diverse andere mensen uit de schrijfpraktijk, zowel Nederlanders als Vlamingen. De opvallendste keuze van wit was het vrijlaten van de regel voor de tussen-n (pannekoek of pannenkoek). In 1995 bedacht de Taalunie voor de tussen-n een ingewikkeld systeem, bestaande uit een hoofdregel, twee subhoofdregels en vijf uitzonderingsregels. In 2005 werd één van de uitzonderingsregels afgeschaft. Dat was de zogenoemde paardebloemregel (eerste deel een diernaam, tweede deel een plantkundige aanduiding: dan geen tussen-n). De afschaffing was volgens de Taalunie het gevolg van de kritiek die er op die regel gekomen was. Maar dat was flauwekul; de héle tussen-n-beregeling was bedolven onder een lawine van kritiek. In werkelijkheid ging het om iets anders. De paardebloemregel werd afgeschaft omdat de Taalunie voor de spelling van 2005 een samenwerkingsovereenkomst had gesloten met woordenboekmaker Van Dale. Van Dale had in 1995 geweigerd de paardebloemregel in de woordenboeken van Van Dale door te voeren. Een voorwaarde van de kant van Van Dale voor de samenwerking in 2005 was dat de Taalunie de paardebloemregel zou laten vallen.

Hoe verder?
Inmiddels zitten we in een situatie waarin sommige media de groene spelling gebruiken, terwijl andere voor wit hebben gekozen. Het lijstje witte spellers is vrij imposant: de Volkskrant, NRC Handelsblad, Trouw, De Pers, Elsevier, Vrij Nederland, HP/De Tijd, De Groene Amsterdammer, de Gay Krant, Dagblad Suriname, de Texelse Courant, Computer Idee, enz. (voor een uitgebreide lijst zie: www.onzetaal.nl/dossier/spelling/wittespellers.php).
Momenteel zijn de makers van het Witte Boekje bezig een geactualiseerde editie samen te stellen. Na twee jaar wit spellen wordt het boekje nog wat verder verbeterd, op basis van kritiekpunten die journalisten en andere gebruikers hebben aangedragen.

Een nieuwe versie van het Groene Boekje laat nog even op zich wachten. De in 1995 gemaakte afspraak is dat er elke tien jaar een nieuw Groen Boekje gaat verschijnen. In 2005 hadden we er dus eentje en het volgende moet dan in 2015 komen. De grote vraag is of dat Groene Boekje dan enigszins ‘wit’ zal zijn.

Om wit kan men niet meer heen
Het Witte Boekje heeft sinds zijn verschijning vooral lof gekregen, behalve dan van de makers van het Groene Boekje, die in hun reactie op wit nogal wild om zich heen sloegen en nog slaan. De lof die wit ten deel is gevallen, betreft onder andere de betere begrijpelijkheid van de regels.

Nou was het voor wit wat dat betreft niet zo heel moeilijk om het beter te doen dan groen. Neem de volgende groene regel, waarin het gaat over het spellingverschil tussen ‘achterop’ en ‘achter op’: ‘Een bijwoord dat is samengesteld uit voorzetselbijwoorden, schrijven we in één woord. Maar een voorzetselbijwoord schrijven we niet vast aan een voorzetsel dat behoort bij een woordgroep rond een zelfstandig naamwoord.’

En dan moet je dus bedenken dat de groene spelling verplicht is voor het onderwijs. Maar wat moeten leerlingen en zelfs leerkrachten met zulke regels? Niets! Het enige wat ze kunnen doen is vluchten naar wit.

De Taalunie zal ook niet zomaar aan de witte spelling voorbij kunnen gaan, omdat de huidige gebruikers van het Witte Boekje veel gewicht in de schaal leggen. Het zijn niet zomaar wat redactieleden van een obscuur clubblaadje die voor wit hebben gekozen. Er zijn zelfs overheidsinstanties – die eigenlijk verplicht groen moeten spellen – die hun keuze op wit hebben laten vallen, omdat ze met het Witte Boekje veel beter uit de voeten kunnen dan met het Groene Boekje. De gemeente Westvoorne is daarvan een voorbeeld.

Een ander gunstig teken voor een groen-witte toekomst is dat het Genootschap Onze Taal afgelopen december een omvangrijke (betaalde) taaladviesopdracht van de Nederlandse Taalunie heeft gekregen. Het ging daarbij weliswaar om een Europese inschrijving waarbij een onafhankelijke commissie de beste inschrijver moest selecteren, maar toch is het een teken dat de Taalunie de witte spellers niet helemaal de rug heeft toegekeerd.

Een laatste pluspunt met het oog op een mogelijke samenwerking tussen groen en wit is dat de huidige algemeen secretaris van de Nederlandse Taalunie, Linde van den Bosch, meer dan haar voorgangers lijkt te durven twijfelen aan de kwaliteit van wat direct of indirect door de Taalunie wordt afgeleverd. Van den Bosch was al de Taaluniebaas toen de spelling van 2005 werd gelanceerd. Maar bij haar aanstelling in november 2004 was die nieuwe spellingregeling al goeddeels in kannen en kruiken. Voor de volgende spellingronde kan ze wel zelf de lijnen uitzetten. Van den Bosch lijkt ook niet iemand te zijn die zich erg veel bekommert om het begrip ‘gezichtsverlies’. Voorheen was dat iets wat bij de Taalunie koste wat kost voorkomen moest worden.

Eén boekje
De redactie van het Witte Boekje heeft van meet af aan gezegd dat het bestaan van twee belangrijke spellingboekjes met een verschillende spelling op termijn niet wenselijk is. Dat ze in 2005 met een eigen boekje kwam, was onvermijdelijk. Het is onmogelijk en maatschappelijk ook onaanvaardbaar om heel gewillig achter een instantie en een spelling aan te blijven lopen die niet allereerst het belang van de taalgebruiker voor ogen heeft. Maar wit wil nu wel graag overleggen om in het volgende decennium tot een gezamenlijk spellingproduct te komen. Of dat product groen-wit, wit-groen, lichtgroen of nog iets anders genoemd gaat worden, is voor wit onbelangrijk. Wel belangrijk is dat mensen uit de praktijk – journalisten, tekstschrijvers, leraren, noem maar op – niet opnieuw opgezadeld worden met iets wat ze niet willen. Dreigt dat wel te gebeuren, dan blijft wit wit.

Het thema van de boekenweek, die binnenkort van start gaat, is humor en satire. Hier deel zeven van een serie over humoristische en satirische woordenboeken. Over de Proeve van een humoristisch-satyriek woordenboek der zamenleving uit 1845 van Iz.J. Lion.

 Op 9 januari 1845 plaatste Iz.J. Lion (1821-1873) een advertentie in het Nieuwsblad voor den Boekhandel om zich aan te bieden als vertaler en corrector. In datzelfde jaar publiceerde hij bij de Amsterdamse uitgever S. de Grebber zijn Proeve van een humoristisch-satyriek woordenboek der zamenleving. Een pendant van alle woordenboeken en encyclopedieën. Lion was een broodschrijver die dichtte en vertaalde, redigeerde, essayeerde en zelfs een tijdlang stenografeerde in de Tweede Kamer. Langzamerhand ontwikkelde hij zich in de richting van de journalistiek. Daar bleek hij veel talent voor te hebben. Aanvankelijk was hij verbonden aan de liberale krant Grondwet, kort daarop aan de conservatieve Constitutioneel. Deze veranderlijkheid hielp hem aan de reputatie dat hij te koop was. Zelf was hij van oordeel dat niet hij van opvatting was veranderd, maar dat de liberalen geradicaliseerd waren.

 In de jaren zestig van de negentiende eeuw werd hij hoofdredacteur van de leidende conservatieve krant, het Dagblad voor Zuid-Holland en ’s Gravenhage. Hij werd misschien wel de meest gehate journalist van het land. Allerlei tegen hem gerichte karikaturen en brochures zagen het licht. Sommige bladen duidden hem systematisch aan als ‘Judas Lion’ en ‘de schoelje’. De almanak van Asmodée liet in 1869 Lions zoon, die studeerde in Utrecht, klagen:

 Dit alles laat onverlet dat Lion een invloedrijk en creatief journalist was. Hij introduceerde snelle verslagen van de Kamerdebatten en commentaren hierop, waarmee hij invloed kon uitoefenen op het vervolg van deze debatten. Lion wist veel en had een scherpe pen.

 Zijn humoristisch-satirisch woordenboek leidt Lion in met een ‘Opdragt aan mij-zelven’: ‘Aan den dierbaarsten schat, dien ik bezit; aan hem, die mij nooit tegenspreekt, en mijn’ arbeid altijd voortreffelijk vindt, wat geen vriend op aarde een’ schrijver aanbieden kan, wordt dit werk, vol geest en humor en satyre, zeer nederig, en in het bewustzijn van deszelfs uiterst geringe waarde, als een groot blijk van onbegrensde hoogachting opgedragen!’ In de toelichting bij zijn onorthodoxe voorrede (gedateerd 1 april 1845) merkt hij op dat een aantal artikelen niet oorspronkelijk zijn.

Het woordenboek van Lion telt 88 bladzijden; de lemma’s variëren van één regel tot een opstel van tien bladzijden over de ‘Zaakwaarnemer’ en van twintig bladzijden over de ‘Spoorweg’. Ook deze disproportie moet als humoristisch procédé worden opgevat. Lion zoekt zijn omschrijvingen vaak in vergelijkingen. Graag mag hij schrijvers citeren; vooral de beroemde Duitse humoristische schrijver Jean Paul (1763-1825). Zijn antiklerikale neigingen moge blijken uit het lemma Jezuïten. Hij neemt nogal wat muzikale termen op en hij wil nog wel eens een woord van uitbundige lengte aan zijn pen ontwringen. De omschrijving van de ‘Salon des variétés’ begint bijvoorbeeld met ‘Tooneelsmaakgehoorengevoelenjongelui’sbeurzenbedervendinstituut’. Bij leeuw verwijst Lion naar lion, waar hij schrijft:

Lion beteekent in de modetaal, even als onder de dieren den koning, onder de gekken en modepoppen den hoofdgek. Hij geeft den toon der nieuwste modes aan; is gelukkig, wanneer hij een verheven balrokidée, of eene goddelijke kunstopvullingsphantasie gehad heeft, en geldt bij de menigte als de eerste man van de stad.

 Volgens een advertentie in Asmodée van 23 november 1859 heeft Lion in het tijdschrift Momus van dat jaar een vervolg op zijn woordenboek gepubliceerd. Dat tijdschrift is echter niet in de grote bibliotheken aanwezig.

 Bal - Een bal is een gezelschaps-spel van beschaafde, denkende menschen, waar jonge en oude lieden van beiderlei geslacht, met gevleugelde schreden en kugchende borst, door elkander wirrelen, en met verscheurde kleederen en verwaaide lokken, hoogzwoegende boezems en vurige oogen, hun leven naar het graf dansen.

Dagblad - In plaats van hanengevechten, hebben wij dagbladen, waarin arme duivels, die men daarvoor de kost geeft, elkander den goeden naam verscheuren, terwijl de philisters vrolijk uitroepen: ‘Zie! dat is eerst een haan! Dezen ginds dáár zwelt de kam! Die heeft een scherpe snavel! Het jonge haantjen moet zijne pennen eerst uitschrijven; men moet het aan-sporen, enz.!’ […]

  Domheid - Een pas voor het geluk, een geloofsbrief voor ambten, rijkdom en ridderlinten.

 Eeuwigheid - Is een dag zonder gisteren of morgen.

  Europa - Is eene kaserne, waar 180 millioen menschen zich zeer moeten doen, om 3 millioen soldaten armzalig te betalen, te voeden en te kleeden.

  Hollander - De Hollanders zijn (naar Jean Paul) eene goedkoopere uitgave der Duitschers op gewoon drukpapier.

  Jezuiten - Jezuiten zijn de banditen-lijfwacht van den paus, de lintworm der onderkruiping, de beulsknechten van het gezonde verstand, de bloedschenders der Christelijke liefde, de zwijnen aan Gods disch, de etterbuilen der volksligchamen, de houtmieren aan de grondpilaren der staatsgebouwen, […] de binnenvoering van alle laaghartige streken, de nevelwolken aan het staatkundige uitspansel, de dwaallichten in de moerassen des bijgeloofs, de drijfmest op de akkerlanden van leugen en verraad, de henkers [beulen] van het vernuft, de molshoopen en de jalousiën in het daglicht van den tijd, de bezemsteel der heksen, de advokaten der hel, de doodgravers van alle menschelijk geluk, de grootmeesters van de orde der gepriviligeerde koningsmoordenaren, de ridders der duisternis, de accijnscommiesen van het contraband des verstands, de woedende honden op de jagt naar geluk, en over het algemeen de duivelsdrek van het geheele menschelijke leven.

  Mensch - De mensch is een leeuw in de ezelshuid; een dwerg, die met moeite op de aarde voortschrompelt; een reuzencolossus, op den bol der vergankelijkheid en het voetstuk der oneindigheid staande; een straal des eeuwigen lichts, gevangen in de camera obscura der zinnelijkheid; een kind der onsterfelijkheid, gewikkeld in de windsels der magteloosheid; een edelgesteente uit de kroon van de wijsheid Gods, en gevat in het klatergoud van aardsche dwaasheid; een levend vraagteeken, eene eindelooze gedachtestreep, eene verpersoonlijkte tegenspraak, een raadsel, waarvan de dood-alleen de oplossing geven kan

 Bron: nrc